Enkele bevindingen na één dag oorlog in Oekraïne.

(Artikel door professor Marc De Vos, oprichter Itinera Institute en laureaat Prijs voor de Vrijheid 2019, zoals oorspronkelijk gepubliceerd op Facebook op 25 februari 2022.)

1. VS en Europa zijn eendrachtig maar vooral verbaal en symbolisch, inclusief met Oekraïense vlag verlichte gebouwen. Er is geen militaire steun en blijkbaar komen er ook geen onmiddellijke wapenleveringen (Amerikaanse congres kan nog handelen, maar te laat). De VS bevestigt zijn abdicatie als militaire handhaver van de internationale rechtsorde. De wereldorde rafelt verder uiteen.

2. Rusland heeft het pad vrij voor een verovering van het hele Oekraïense grondgebied. Het moet dat ook doen, nu het voor invasie heeft gekozen, of het erft een vijandig/instabiel regime. Het meest waarschijnlijke scenario is (i) verovering, (ii) zuivering, (iii) Kremlin-getrouwe regering(en) en autocraat, (iv) waar nodig met gewapende onderdrukking à la Wit-Rusland, Syrië, Venezuela en Kazakhstan.

3. Het Westen kan nog opteren voor een legitieme Oekraïense regering in ballingschap & een bruggenhoofd met oppositie en verzet/guerrilla in Oekraïne steunen.

4. De impact van de economische en financiële sancties moet nog blijken maar is geleidelijk. Tegelijkertijd kan Poetin geleidelijk ‘normaliseren’ en economische alternatieven ontwikkelen, in het bijzonder met China en Afrika – olie en gas hebben een markt. Opgebouwde staatsreserves kunnen helpen overbruggen. Poetin en zijn acolieten zijn paria’s maar waren dat grotendeels al en leefden al in een Russische bubbel waar ze koning zijn.

5. De economische impact op de westerse economieën zal ernstig zijn. Dit betekent een klap voor het energie- en klimaatbeleid, en voor inflatie.

6. China is ambivalent. Het wil niet Rusland imiteren met ‘wij tegen de wereld’. Tegelijkertijd biedt het isolement van Rusland nieuwe kansen voor alternatieve economische machtsconcentraties tegen de westerse globalisering. En vooral: het toont dat het Westen niet wil vechten voor zijn waarden. Een escalatie rond Taiwan, niet onmiddellijk maar ook niet op lange termijn, lijkt in de sterren geschreven te staan.

7. De NAVO is niet langer ‘hersendood’ maar is versterkt in missie. Meer militaire uitgaven, meer militaire présence in Oost-Europa, misschien ook nieuwe leden. Maar vooral: onmiddellijk weer meer Amerikaans gewicht – Europese defensie moet alweer inhalen.

8. De NAVO krijgt meer schurende grenzen. Poetin kan zijn hybride spelletjes doortrekken naar Baltische staten, Polen, Moldavië, etc. – Westen wil vooral niet escaleren = Rusland kan langdurige spanningen cultiveren = heeft daarmee onderhandelingsmateriaal voor Poetin voor het geleidelijk ‘normaliseren’ van de relaties met het Westen.

Conclusie

De brutale gok van Poetin is nog maar begonnen, maar vooralsnog lijken de slaagkansen reëel.