De Belgische staat torpedeert de expansie van e-commerce en logistiek omdat hij geen rechtszekerheid biedt. Nochtans ligt de oplossing voor de hand.

(Artikel door Fernand Huts, voorzitter van de Katoen Natie en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2016, zoals gepubliceerd in De Tijd van 4 juni 2016.)

De ondernemer heeft als taak innovatieve diensten en producten te ontwikkelen en te verkopen. Daarvoor investeert hij en creëert hij arbeidsplaatsen. De belangrijkste behoefte van een investerende ondernemer is een rechtszekere omgeving. Het is de taak van de staat die te creëren. Als hij geen rechtszekerheid schept, kan niet worden geïnvesteerd en gaat de arbeidscreatie teloor. De staat is dan, zacht uitgedrukt, een falende staat.

In de nieuwe en sterk groeiende sectoren e-commerce en logistiek, die allebei een hoge toegevoegde waarde creëren, slaagt de Belgische staat er maar niet in een rechtszekere omgeving te scheppen in de havengebieden. Hij weigert al vele jaren om duidelijk te stellen dat e-commerce en logistiek geen havenarbeid zijn en dus niet onder de wet-Major vallen.

Toch zijn havenbesturen, ministers, politici, kabinetsleden, economen, kamers van koophandel, beroepsverenigingen en Voka het er allemaal over eens zijn dat e-commerce en logistiek geen havenarbeid zijn. Alleen de havenvakbonden stellen schijnbaar dat e-commerce en logistiek havenarbeid zijn en dus onder wet-Major vallen om zo hun machtspositie in de havengebieden te vrijwaren.

Onbeantwoorde brieven

Bedrijven die veel tewerkstelling hebben gecreëerd in de e-commerce en de logistiek in de havengebieden, zoals Bpost en Logisport, worden geconfronteerd met rechtsonzekerheid. En mogelijk zelfs met een vijandige staat, die die bedrijven zal verplichten onder de wet-Major met havenarbeiders te werken.De topman van Bpost stelde onlangs de vraag of zijn nieuwe logistiek centrum in de Brusselse haven met havenarbeiders moet werken. Zelfs een bedrijf waarvan de staat meerderheidsaandeelhouder is, zweeft dus in de rechtsonzekerheid.

De grote Belgische havengebieden afsluiten voor e-commerce en logistiek maakt ook duidelijk dat de staat faalt op economisch en sociaal vlak. Die twee snel groeiende sectoren scheppen veel arbeidsplaatsen, vooral voor ongeschoolden, migranten, allochtonen en vluchtelingen. De falende staat is dus onmenselijk omdat zij die mensen een job ontzegt en zo hun integratie ten zeerste bemoeilijkt. Tienduizenden arbeidsplaatsen gaan verloren en worden binnengehaald door bedrijven in de ons omringende landen, met Nederland op kop.

Een falende staat is een zware aantijging. En toch is ze nog te zwak. Het is allemaal nog veel catastrofaler. De staat introduceert opzettelijk verwarring en rechtsonzekerheid. Behalve een falende staat is België ook een chaotische staat.

Neem nu mijn correspondentie met Kris Peeters. Ik stuurde de minister van Werk, Economie en Consumentenzaken het voorbije jaar zo’n twintigtal brieven over de modernisering van de wet-Major. Ik stelde simpele vragen over de positie en de rechtszekerheid van de e-commerce en de logistiek. Maar op geen enkele brief kwam een antwoord. Zelfs bij een ontvangst op zijn kabinet bleven mijn vragen onbeantwoord. En zo wordt de grootste investeerder en werkgever in de Belgische havengebieden door de minister bewust in het ongewisse gelaten en in de rechtsonzekerheid geduwd.

Ook aan zijn administratie – de federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg – schreef ik een tiental brieven. Ook die bleven onbeantwoord. Op 19 februari liet de administratie in een laconieke brief wel weten dat ze ons dossier niet kan bekijken omdat ze een groot aantal dossiers te behandelen heeft. En dat we dus maar moeten wachten, omdat ze anders het gelijkheidsbeginsel van de wachtrij schendt. Cynisme is de falende administratie niet vreemd.

Het is dus duidelijk dat de Belgische staat bewust de rechtsonzekerheid in de hand werkt en uiteindelijk zelf de investeringen en de tewerkstellingscreatie onmogelijk maakt en torpedeert.

‘Soutienkes’

Een oplossing voor de e-commerce en de logistiek is nochtans eenvoudig, rechtlijnig en transparant. En gemakkelijk te introduceren, des te meer omdat de havenarbeiders geen interesse hebben om ‘soutienkes’ in enveloppen te steken. Ze willen echte havenarbeid doen: schepen lossen en laden.

De staat kan dus heel gemakkelijk rechtszekerheid scheppen door een korte wet in te voeren met als tekst: ‘Havenarbeid is die arbeid die met het laden en lossen van schepen te maken heeft.’ De andere activiteiten zoals e-commerce en logistiek kunnen dan worden uitgeoefend conform de cao’s die in de rest van het land van kracht zijn.

Bij deze oplossing wint iedereen: de werklozen krijgen een job, de havenarbeiders kunnen goederen laden en lossen op schepen, de bedrijven kunnen rechtszeker investeren en de staat strijkt de financiële baten op van een draaiende economische sector. Wij wachten met interesse af wat de staat gaat doen: een oplossing bieden of falen?