Uber, het vermaledijde internetbedrijf dat bemiddelt tussen reizigers en aanbieders van personenvervoer, is een doorn in het oog van beleidsmakers en traditionele taxibedrijven en hun lobby’s. Omdat het om privépersonen gaat wordt hen oneerlijke concurrentie verweten. Zij zijn immers niet onderhevig aan de strenge medische en technische controles, en vallen buiten elke arbeidsrechtelijke regelgeving.

(Artikel door Xavier Everaert, lid van Libera! en doctoraatsstudent rechtseconomie aan de universiteit van Turijn, zoals eerst gepubliceerd op Beurs.com op 15 maart 2016.)

Toch vallen een aantal zaken op.

– Ten eerste is Uber veel flexibeler dan de taxikartels, die prijzen artificieel hoog houden. Klanten hebben ook meer mogelijkheden om chauffeurs te selecteren. Dat laatste is vooral handig gezien de verkleuring van de taxikartels, en de problemen die dat met zich meebrengt.

– Ten tweede zorgt het transparante en efficiënte feedback-mechanisme van Uber voor voldoende kwaliteit en discipline vanwege de individuele chauffeur, terwijl traditionele taxichauffeurs meestal kunnen verdwijnen in de anonimiteit van het bedrijf en het kartel.

– Een derde voordeel is zonet door economisch onderzoek aan het licht gekomen: Uber-chauffeurs zijn productiever dan traditionele taxichauffeurs.

Aangezien de individuele concurrentie tussen de chauffeurs zo goed als onbestaande is en de prijzen artificieel hoog liggen hebben kartelchauffeurs weinig prikkels om zo veel mogelijk ritten te verzilveren. Die druk voelen Uber-chauffeurs wel, en de data bevestigt dat. Uber-chauffeurs zijn een pak productiever. Zij vervoeren tot 30% meer klanten in dezelfde tijd, en tot 50% meer klanten over dezelfde afstand dan traditionele taxichauffeurs.

Er zijn vier verklaringen waarom Uber een stuk productiever is.

– Matching technologie: de technologie waarmee passagiers worden gematchted met chauffeurs zorgt voor een optimalisering van tijd en ruimte. Zo wordt de afstand die chauffeurs moeten afleggen om een passagier op te pikken en tijd die daarvoor nodig is geminimaliseerd, zodat de efficiëntie is zowel tijd als ruimte wordt geoptimaliseerd.

– Lage drempels: iedereen met een rijbewijs kan in principe Uber-chauffeur worden. Dat betekent dus dat er een veel groter aanbod is aan Uber- dan aan traditionele taxichauffeurs. Dat betekent ook dat elk huis waar een Uber-chauffeur werkt een taxistopplaats is, terwijl traditionele taxistopplaatsen zich slechts op enkele geconcentreerde plekken bevinden. Dit helpt verdere optimalisering.

– Stringente regelgeving: omgekeerde van puntje 2; niet iedereen mag een traditionele taxichauffeur worden en er ligt veelal een maximum op het aantal mogelijke aanwervingen. Zo wordt het aanbod artificieel schaars gehouden, ongeacht de vraag. Taxibedrijven hebben een prikkel om het aantal beschikbare taxi’s aanzienlijk lager te houden dan de vraag zou kunnen beantwoorden, om zo de prijzen op te drijven.

– Flexibele Uber-tarieven: de tarieven voor een Uberrit fluctueren naar gelang de vraag en het aanbod in real time. Traditionele taxichauffeurs hanteren maar een handvol tarieven (dag, nacht, bagage, aantal passagiers, binnen of buiten de stad,…) die niet noodzakelijk de “juiste prijs” op het “juiste moment” is. De prijsvolatiliteit van Uber zorgt ervoor dat aanbod en vraag sneller en goedkoper op mekaar kunnen worden afgestemd.

Een belangrijke les in de basisprincipes van marktwerking dus.