15 Oct 2016

Artikel: Eerste hulp bij pessimisme

0 Comment

Peter De KeyzerEr gaat geen dag voorbij of we worden om de oren geslagen met alles wat misloopt.

(Artikel door Peter De Keyzer, hoofdeconoom van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014, zoals gepubliceerd in De Tijd van 14 oktober 2016.)

De aarde warmt op. Kerncentrales staan op scheuren. Alles is kankerverwekkend. De wereld kreunt onder vluchtelingencrisissen, armoede en oorlog. De ongelijkheid is de bom onder de samenleving. We werken ons kapot. Depressies en burn-outs zijn overal. De kinderarmoede stijgt. Robots en technologie maken ons werkloos. Migratie en globalisering maken ons arm. Weg met de vrijhandelsakkoorden, weg met multinationals en weg met de vrije markt. Alles gaat mis. Help!

Ondanks al dat schijnbaar slechte nieuws gaat het vandaag ontstellend goed met de mensheid. De afgelopen 100 jaar hebben we met zijn allen meer vooruitgang geboekt dan in de 100 millennia ervoor. Dankzij steeds meer vrijheid, vrijhandel, globalisering én technologie. Uiteraard zal je dat nergens zo lezen. Daarom, een bloemlezing. Gewoon, omdat het kan. Omdat we met zijn allen wat meer vertrouwen en optimisme kunnen gebruiken.

Langer leven

Eerst en vooral leeft de wereld langer. In de geschiedenis van de mensheid was de levensverwachting zowat 30 jaar, zelfs tot het begin van de 20ste eeuw. In 1966 was dat al gestegen tot 56 jaar en vandaag is dat zelfs 72 jaar. Meer dan een verdubbeling in amper een eeuw is ongezien in de geschiedenis. Een halve eeuw geleden stierven per 1.000 geboortes dan ook 113 kinderen voor hun vijfde verjaardag. Vandaag nauwelijks 32. De kindersterfte in Mali en Soedan is zelfs lager dan die in het België van 1830.

De wereld wordt spectaculair rijker. De eerste 18 eeuwen van onze tijdrekening stagneerde het wereldwijde inkomen op omgerekend ongeveer 600 dollar per hoofd. De progressie sindsdien is ongezien. Het wereldwijde mediaaninkomen steeg sinds 1966 van 6.000 dollar per hoofd naar 16.000 dollar. Het inkomen van een gemiddelde West-Europeaan vertienvoudigde in de twintigste eeuw en tegelijk moest hij voor dat hogere inkomen veel minder werken. Een westerling uit 1900 werkte gemiddeld 70 uren per week, vandaag nog nauwelijks de helft.

Er is steeds minder armoede. In 1981 moest de helft van de wereldbevolking het stellen met minder dan 1,25 dollar per dag. Sinds de val van het communisme is dat nog nauwelijks 17 procent.

Slimmer

De wereld is ook slimmer geworden. 50 jaar geleden kreeg de gemiddelde planeetbewoner tijdens zijn leven ongeveer 3,9 jaren onderwijs. Vandaag is dat meer dan verdubbeld tot 8,3 jaar. Acht jaar scholing haalde België in 1975, vandaag zitten we boven de tien jaar.

De wereld werd veiliger en democratischer. In 1970 waren er wereldwijd nog 70.000 kernraketten, vandaag zeven keer minder. Alle indices over democratisering, alfabetisering, persvrijheid en vrouwenrechten wijzen erop dat de wereld nu een veel democratischer, opener, vrijer en veiliger plaats is.

Gelijker

De wereld is ook veel gelijker geworden. Inkomens, levensverwachting, gezondheid, geletterdheid en scholing verbeteren allemaal spectaculair sneller in de ontwikkelende landen dan in het Westen. Die kloof wordt dan ook gedicht aan een ongezien tempo. Dankzij technologie. Dankzij vrije markten. Dankzij globalisering. Dankzij vrijheid.

De vooruitgang is spectaculair en feitelijk bewezen. Met alle technologische, medische en wetenschappelijke doorbraken van nu oogt de toekomst ook vandaag bijzonder goed. Toch blijft het veel makkelijker om negatief en depressief te blijven. Wie er toch van overtuigd blijft dat de wereld zal vergaan, leest deze column best nog eens opnieuw.

[top]