{"id":8114,"date":"2022-11-28T07:53:45","date_gmt":"2022-11-28T07:53:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liberavzw.be\/?p=8114"},"modified":"2022-11-28T07:53:46","modified_gmt":"2022-11-28T07:53:46","slug":"artikel-haal-de-overheidsfinancien-uit-het-slop-leer-nee-te-zeggen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.liberavzw.be\/?p=8114","title":{"rendered":"Artikel: Haal de overheidsfinanci\u00ebn uit het slop, leer nee te zeggen"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>De invoering van de euro, het beleid van de Europese Centrale Bank, politici die geen \u2018nee\u2019 kunnen zeggen en het ontbreken van een langetermijncultuur zijn de gedroomde ingredi\u00ebnten voor de bar slechte toestand van de begroting. Op termijn is de cocktail ook goed voor een Belgische nachtmerrie.<\/strong><\/p>\n

(Artikel door Peter De Keyzer, managing partner van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014, zoals gepubliceerd in De Tijd van 25 november 2022<\/a>.)<\/em><\/p>\n

Belgi\u00eb kreeg afgelopen week een flinke bolwassing van de Europese Commissie over de bar slechte toestand van de begroting – we hebben het grootste overheidstekort van de eurozone. De vaak verguisde Zuid-Europese landen leggen vandaag meer begrotingsdiscipline aan de dag dan Belgi\u00eb. Het ontslag van staatssecretaris Eva De Bleeker (Open VLD) was een schrijnend dieptepunt. Als financieel directeur van de regering had ze het aangedurfd om het voorzichtigheidsprincipe te hanteren. Ze werd daarvoor prompt de laan uitgestuurd. Wie in de regering durft te zeggen dat de budgettaire keizer geen kleren aan heeft, wacht het schavot.<\/p>\n

Op hetzelfde moment passeert elke dag op radio, tv en in kranten een bonte stoet mensen van vakbonden, middenveld, zorg, justitie of onderwijs die meer geld eisen. Telkens gevolgd door begripvolle politici die beloven meer middelen vrij te maken of budgetten te zullen herbekijken. Waar zou al dat geld in vredesnaam vandaan kunnen komen? Wie legt de bevolking uit dat het geld op is? Meer nog: wie legt uit dat een budgettaire crisis waarschijnlijker en dichter bij is dan extra budget?<\/p>\n

Belgi\u00eb heeft vandaag al zowat de hoogste belastingdruk ter wereld. Toch is zelfs dat schijnbaar onvoldoende om rond te komen – de overheid geeft een pak meer uit dan er binnenkomt. En we doen dat al heel lang. Het aantal jaren de afgelopen halve eeuw dat de Belgische begroting een positief saldo vertoonde, was op \u00e9\u00e9n hand te tellen. Waarom kunnen wij niet wat andere landen wel kunnen?<\/p>\n

Discipline<\/b><\/p>\n

Een eerste oorzaak is de invoering van de euro. Terwijl de christendemocratische premier Jean-Luc Dehaene in de jaren 90 een bijzonder zware sanering leidde om ons in de euroclub te loodsen, is sindsdien alle budgettaire discipline verdwenen. In pre-eurotijden mondden ontspoorde begrotingen uit in een stijgende Belgische rente of een verzwakking van de Belgische frank. Die twee koortsthermometers zijn er vandaag niet meer. De Belgische frank bestaat niet meer en de Europese Centrale Bank (ECB) houdt onze rentes kunstmatig laag door haar aankopen van overheidsobligaties.<\/p>\n

Het is ook geen toeval dat regeringsvormingen veel langer duren – er is toch geen sanctie voor munt noch rente. Zonder euro of ECB stond het Internationaal Muntetair Fonds allang in Belgi\u00eb met een fors reddings- en saneringsplan.<\/p>\n

Ten tweede zijn politici in dit land niet in staat \u2018nee\u2019 te zeggen. Elke vraag om meer geld, hogere subsidies, nieuwe meldpunten, overheidsinstellingen of sociale maatregelen wordt telkens met \u2018ja\u2019 beantwoord. Een almaar stijgend overheidsbeslag is dan ook het gevolg van een overheid die alles wil regelen. Die op elke vraag van bevolking, drukkingsgroep of bij elk schrijnend geval antwoordt met \u2018we zullen dat wel oplossen\u2019. Het gevolg: een almaar groter overheidsbeslag en een gelijktijdige kwaliteitsdaling van de dienstverlening.<\/p>\n

Dat had de Amerikaanse president Ronald Reagan goed begrepen: ‘Een begroting in evenwicht bereiken is zoals het bewaren van je maagdelijkheid: je moet \u2018nee\u2019 leren zeggen.’ In een regering met zeven partijen waarvan sommige vrezen voor hun voortbestaan, is \u2018nee\u2019 zeggen vandaag niet aan de orde. Een verdere budgettaire ontsporing en mogelijk financi\u00eble crisis staan dan ook allicht op het menu.<\/p>\n

Ten derde hebben we in dit land een gebrek aan langetermijncultuur. Wat is het plan voor dit land? Hoe moeten infrastructuur, onderwijs, arbeidsmarkt of carri\u00e8res eruit zien in 2030 of in 2040? Hoe raken we daar? Geen enkele politieke partij of politicus die daar vandaag het antwoord op heeft. Ik heb het al aan heel wat politici en voorzitters gesuggereerd: alleen met een langetermijnplan ben je onderscheidend en kan je dit land welvarender maken. Helaas: het gebrek aan strategische geletterdheid op beleidsniveau is in Belgi\u00eb schrijnend.<\/p>\n

Het valt te hopen dat in Belgi\u00eb vroeg of laat de frank valt en we beginnen aan het gezond maken van onze overheidsfinanci\u00ebn. Met een langetermijnplan. Met een overheid die zich focust op haar kerntaken. Die goed doet wat ze moet doen en \u2018nee\u2019 zegt op al de rest. Als de politiek het vandaag niet doet, zullen de financi\u00eble markten het onvermijdelijk doen. De prijs die we dan zullen betalen, zal hoog zijn: crisis, verarming en verdere polarisatie. Laat het niet zover komen.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De invoering van de euro, het beleid van de Europese Centrale Bank, politici die geen \u2018nee\u2019 kunnen zeggen en het ontbreken van een langetermijncultuur zijn de gedroomde ingredi\u00ebnten voor de bar slechte toestand van de begroting. Op termijn is de cocktail ook goed voor een Belgische nachtmerrie. (Artikel door Peter De Keyzer, managing partner van […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[],"class_list":["post-8114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuws","category-publicaties"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8115,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8114\/revisions\/8115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}