{"id":4226,"date":"2016-12-29T08:25:17","date_gmt":"2016-12-29T08:25:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liberavzw.be\/?p=4226"},"modified":"2016-12-29T19:02:27","modified_gmt":"2016-12-29T19:02:27","slug":"gastbijdrage-brexit-zoete-wraak-enoch-powell","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.liberavzw.be\/?p=4226","title":{"rendered":"Gastbijdrage: Brexit, de zoete wraak van Enoch Powell"},"content":{"rendered":"

\"Harry<\/a>De brexit: wie had dat gedacht?<\/strong><\/p>\n

(Artikelreeks ingestuurd door Harry De Paepe, redacteur van Doorbraak.)<\/em><\/p>\n

Hoewel we beter zouden moeten weten, reageerden we met z’n allen stomverbaasd op de uitslag van het Britse referendum in juni. Niemand geloofde echt dat dit ooit zou kunnen gebeuren. Michael Gove, een prominent lid van de Vote Leave-campagne, trok op 23 juni vroeger naar bed in de overtuiging dat de tegenstanders toch gingen winnen. Toen een medewerker hem echter in de vroege uren van 24 juni wakker belde met het tegengestelde nieuws kon hij het niet geloven. Ook premier Theresa May gaf onlangs in een interview toe dat ze helemaal verrast werd door de uitslag. Haar voorganger David Cameron had twee jaar terug op een G20 nog gepocht dat hij zo’n referendum met 70% voor de Europese Unie kon winnen.<\/p>\n

De foute gok van de premier<\/strong><\/p>\n

Dat grote zelfvertrouwen bracht hem ertoe het referendum een jaar vroeger dan verwacht te laten plaatsvinden. Tegen de adviezen van zijn naaste medewerkers in. George Osborne, zijn invloedrijke minister van Financi\u00ebn, was zelfs helemaal gekant tegen een volksraadpleging. Cameron maakte zich sterk dat hij het electoraat kon overtuigen van het heronderhandelingspakket dat hij van de EU zou verkrijgen. In mei 2015 had hij toch compleet uit het niets een volstrekte meerderheid gehaald? Hij rekende erop dat die kiezers achter hem stonden. Later zou blijken dat een grote meerderheid van de conservatieve achterban voor het andere kamp koos op 23 juni. De EU-collega’s deden niet veel moeite om David Cameron ook maar iets te gunnen. Hij kon geen grote prijs voorleggen in Londen. Dat speelde ferm in zijn nadeel en uiteindelijk kwam dat als een dikke boemerang terug in het gezicht van de EU.<\/p>\n

Eurofiel-zijn ligt moeilijk<\/strong><\/p>\n

Tijdens de hele campagne slaagde het eurofiele kamp er niet in om een positieve boodschap uit te dragen. Men wees vooral op de gevaren van een mogelijke brexit. Geen enkele Remainer durfde voor een sterkere EU te pleiten, ‘Yes to more Europe’ was ongewenst. Meer zelfs, bij een eventuele overwinning van het eurofiele kamp dreigden de Britten moeilijk te doen tegenover ‘Brussels’. Het Verenigd Koninkrijk zou elke stap naar meer EU blokkeren, maakte men zich sterk.<\/p>\n

Opvallend in de hele campagne is het bovenhalen van oude glori\u00ebn als Winston Churchill en Margaret Thatcher. Ofwel werden ze als diepe euroscepticus of als overtuigde eurofiel versleten. Maar over de twee meest invloedrijke politici voor de discussie zelf werd zedig gezwegen.<\/p>\n

Invloed vanuit het graf<\/strong><\/p>\n

Edward Heath, de premier die het land in het bad van de Europese samenwerking trok in 1973, was een overtuigde Europeaan. De argumenten die de overleden politicus ooit voorlegde zouden vandaag ook kunnen gebruikt worden in het debat. Maar zoals gezegd durft niemand van belang op het eiland nog zo’n pro-Europese taal uitslaan. Dat is de schuld van zijn grote tegenpool, Enoch Powell. Powell is een gecontesteerde man omwille va zijn migratiekritiek ten tijde van Heaths partijvoorzitter- en premierschap. Maar, zoals de oud-voorzitter van Labour Neil Kinnock dit jaar terecht opmerkte, won Enoch Powell vanuit zijn graf het heersende debat over de EU. Zijn eurosceptische denken is de dominante stroming van het VK geworden. Hij plantte de angst voor een Europese superstaat diep in het hart van zijn oud-partij, de Conservatives, en hij zou een inspirator voor Nigel Farage blijken. Een jonge Farage probeerde in de jaren ’90 nog de openlijke steun van de bejaarde Powell te krijgen, maar hij slaagde daar nooit in. De Ukip-voorman wordt door zijn felste critici ook wel ‘Poundland’s Enoch Powell’ genoemd. Poundland is een goedkope winkelketen vergelijkbaar met Action hier bij ons.<\/p>\n

Toen Nigel Farage vroeg in de ochtend de overwinning claimde en ook later Boris Johnson en Michael Gove – weliswaar op een meer beteuterde manier – hetzelfde deden, dan was dat de zoete wraak van Enoch Powell.<\/p>\n

Het einde van een politieke klasse<\/strong><\/p>\n

Op slag was een politieke beweging die steeds van de macht in de Conservatieve Partij werd gehouden naar het centrum ervan gekatapulteerd.<\/p>\n

David Camerons ontslag op 24 juni kwam als een donderslag bij heldere hemel. Alle EU-gezinde toppolitici leken plots niet meer de dienst uit te maken. Oude reuzen als John Major of Michael Heseltine hadden geen invloed meer op hun partij. In die vertwijfeling en verwondering kon Theresa May – een vrouw met een meer eurokritisch dan eurofiel of eurosceptisch profiel – Downing Street 10 claimen. De topfuncties in het kabinet waren voor de belangrijkste eurosceptici.<\/p>\n

De ongeschreven grondwet aan het werk<\/strong><\/p>\n

In het Verenigd Koninkrijk ontspon er zich een opmerkelijk politiek theater dat normaal gezien voorbehouden is voor de jaarlijkse ceremoni\u00eble State Opening of Parliament. De drie machten van het land traden in de aandacht en toetsen hun machtspositie ten overstaan van elkaar. De wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke startten een openlijke debatronde over ieders rol binnen de grotendeels ongeschreven constitutie van het koninkrijk. De hele ‘scheiding der machten’-discussie die hier in Vlaanderen recent werd gevoerd, verbleekt er helemaal bij. De regering May wil zelf Artikel 50 – het artikel dat het uittreden van een lidstaat uit de EU bewerkstelligt – kunnen opstarten. De regering argumenteert dat het zelfstandig verdragen mag sluiten en ontbinden, gebaseerd op het aloude koninklijke prerogatief. Het parlement betwist dat in dit geval, omdat de Britse toetreding tot de toen nog Europese Economische Gemeenschap gebeurde na een ‘Act of Parliament’ en daarom kan alleen het parlement deze daad ongedaan maken. Het Britse Hooggerechtshof is nu gevraagd om het antwoord op deze vraag uit te zoeken en dat laat uitschijnen dat het de redenering van het parlement volgt. Het vonnis wordt in januari uitgesproken.<\/p>\n

50 tinten brexit<\/strong><\/p>\n

In de eerste decemberweek waarin de pleidooien voor het Hooggerechtshof op de openbare televisie werden uitgezonden, won de regering vrij onverwacht een stemming in het parlement. Dat stemde met 448 stemmen tegen 75 voor een tijdsschema voor de brexit. De regering-May mag het Artikel 50 in maart 2017 activeren. Het was een motie van de grootste oppositiepartij Labour die zo ruim werd gesteund. Een motie van Labour die een overwinning betekent voor een Tory-regering? De sociaaldemocraten kampen met het probleem dat heel wat kieskringen in het noorden van Engeland, waar de partij het sterkst staat, voor de brexit kozen. De partij wil nu aan die achterban bewijzen dat het – ondanks de hopeloze interne verdeeldheid over de EU – de uitslag van de volksraadpleging respecteert. Labour wil een duidelijk plan afdwingen bij de regering. Het parlement hoopt overigens dat de uitspraak van het Hooggerechtshof zal bepalen dat het laatste woord over de uiteindelijke brexit bij dat parlement ligt. Hoe die brexit er nu uitziet is nog altijd niet duidelijk. Een ‘hard’ brexit, een ‘soft brexit’, een ‘grey brexit’ tot zelfs een ‘red, white and blue’ brexit. Men is er hopeloos verdeeld over wat brexit nu inhoudt.<\/p>\n

De laatste der mohikanen<\/strong><\/p>\n

In de genoemde parlementsstemming was er slechts \u00e9\u00e9n tegenstem op de Tory-banken. De 76-jarige Kenneth Clarke, een oudgediende van de Thatcherregeringen, stemde tegen. De man werd voor het eerst parlementslid in 1970 toen Ted Heath premier werd. Clarke is een typisch product van die generatie met zijn vaste geloof in de vrije markt \u00e9n in een Europees project. Een politiek commentator vergeleek hem met Aurelius Symmachus, de enige senator die in de vierde eeuw durfde te pleiten voor de oude Romeinse godsdienst tegen de voorgestelde kerstening van het Romeinse Rijk door keizer Theodosius. De generatie van Ken Clarke en hun opvolgers – David Cameron was ooit Clarke’s medewerker – trokken voor lange tijd het laken naar zich toe, maar Theresa May maakte daar een einde aan in de nasleep van de brexit. Op het jaarlijkse partijcongres bepleitte ze meer staatscontrole en maakte ze een einde aan de EU-droom. Of het nieuwe politieke geloof van Theresa – ‘Brexit means Brexit’ – May even succesvol wordt als die nieuwe Romeinse godsdienst van de vierde eeuw, dat zullen we pas over een jaar of tien kunnen beoordelen.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De brexit: wie had dat gedacht? (Artikelreeks ingestuurd door Harry De Paepe, redacteur van Doorbraak.) Hoewel we beter zouden moeten weten, reageerden we met z’n allen stomverbaasd op de uitslag van het Britse referendum in juni. Niemand geloofde echt dat dit ooit zou kunnen gebeuren. Michael Gove, een prominent lid van de Vote Leave-campagne, trok […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[],"class_list":["post-4226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuws","category-publicaties"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4226"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4235,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4226\/revisions\/4235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}