{"id":1619,"date":"2012-10-12T06:49:49","date_gmt":"2012-10-12T06:49:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liberavzw.be\/?p=1619"},"modified":"2012-10-12T06:53:13","modified_gmt":"2012-10-12T06:53:13","slug":"artikel-onderwijs-tussen-staat-markt-en-samenleving","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.liberavzw.be\/?p=1619","title":{"rendered":"Artikel: Onderwijs tussen staat, markt en samenleving"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Op haar congres in Praag wijdde de Mont Pelerin Society ook een sessie aan het onderwijs. Dat was lang geleden. Hoewel er nogal wat klassiek-liberale literatuur over onderwijs bestaat bleef dit onderwerp wat in het verdomhoekje staan in deze liberale club. Nochtans is er voer genoeg voor discussie. <\/p>\n

Vooreerst is onderwijs in de meeste westerse landen zwaar ge\u00ebtatiseerd. Onderwijs is dikwijls een kweekschool voor anti-kapitalistische \u2018mi-\u00e9duqu\u00e9s\u2019, zoals Raymond Aron het destijds stelde. Het ge\u00ebtatiseerde onderwijs scoort bovendien slecht in haar taak om \u2018human resources\u2019 voor te bereiden op een job op de arbeidsmarkt.<\/strong><\/p>\n

(Artikel door Boudewijn Bouckaert)<\/em><\/p>\n

Op de conferentie kwamen onder meer aan het woord James Tooley, professor aan de universiteit van Newcastle en John O\u2019Sullivan, Brits journalist en directeur van radio Free Europe\/Liberty.<\/p>\n

James Tooley, professor aan de universiteit van Newcastle en expert in het groeiende privaat onderwijs in ontwikkelingslanden, stelde de vraag of een flexibilisering van het schoolaanbod binnen het door de overheid bepaalde kader wel volstond. Hij haalde een reeks voorbeelden aan van min of meer geprivatiseerde scholen, gefinancierd door ouders of door de overheid uitgegeven vouchers. Deze scholen zijn ongetwijfeld een vooruitgang tegenover de door onderwijsvakbonden en bureaucraten gedomineerde overheidsscholen. De geprivatiseerde scholen blijven echter werken binnen het door de overheid gecre\u00eberde onderwijskader. <\/p>\n

De overheid blijft immers bepalen wanneer er onderwijs gegeven wordt (welke uren per dag, welke vakanties, welke leeftijden) en welke materies er moeten onderwezen worden (dit dikwijls via door de overheid bepaalde eindexamens). Onderwijs blijft daardoor de \u2018last great cottage industry\u2019 van de wereld. Een sector waarin nationale, regionale en lokale gefragmenteerde belangen nog altijd een zeer grote rol spelen. Het grootste school-district in de US, nl. New York, heeft een \u2018omzet\u2019 van amper 12,1 miljard Britse pond terwijl Wal-Mart er een heeft van 288 miljard Britse pond. <\/p>\n

Volgens Tooley kan het ge\u00ebtatiseerde onderwijskader het best uitgedaagd worden door private onderwijsnetwerken die een evenwaardige tegenspeler zijn van de overheid. Scholen hebben een enorme behoefte aan Research and Development (R&D). Dit kan alleen maar ontwikkeld worden wanneer scholen hun inspanningen \u2019poolen\u2019. Schoolnetwerken zoals SABIS zijn in staat grondig onderzoek te verrichten naar inhoud, methode en structuur van het onderwijs. De innovatieve inzichten die hieruit kunnen voortvloeien zullen in een ge\u00ebtatiseerd kader tegengewerkt worden door bureaucraten en onderwijsvakbonden. <\/p>\n

Waarom moet het onderwijs bijvoorbeeld in de zomermaanden twee maanden stilliggen? Dit dateert nog van de agrarische periode toen kinderen op het land moesten werken. Waarom stopt het onderwijs in het midden van de namiddag? Dit dateert nog van de tijd dat de thuisblijvende middenklas-moeder de boterhammen en de chocolademelk voor de kinderen kon klaarzetten. Voor tweewerkende koppels is deze halve namiddag een praktische kopzorg. Aan deze structuren kan niets gewijzigd worden zolang het onderwijs in overheidshanden blijft. Tooley stelde dan ook om het strijdperk voor een geliberaliseerd onderwijs te verbreden. Niet alleen de organisatie en de financiering van een school op zichzelf maar ook het gehele onderwijskader moet door geglobaliseerde private onderwijsnetwerken uitgedaagd worden.<\/p>\n

John O\u2019Sullivan sneed ook het onderwerp aan van de inhoud van het onderwijs. De eerste doelstelling van onderwijs is de belangeloze zoektocht naar de waarheid. Die doelstelling wordt bedreigd door zogenaamde nieuwe disciplines zoals \u2018women studies\u2019 en \u2018race studies\u2019 die in feite verkapte ideologie\u00ebn zijn. De ontwikkeling van deze nieuwe disciplines wordt gepromoot door een klasse van geradicaliseerde intellectuelen die hierin een broodwinning zien buiten de markteconomie. <\/p>\n

De tweede doelstelling van het onderwijs is de voorbereiding van de studenten op een loopbaan in de wereld van de arbeid. Door het kanaliseren van studenten naar richtingen waarvoor hoegenaamd geen vraag is op de arbeidsmarkt ( bv. politieke wetenschappen, cultuurwetenschappen, enz.) wordt een \u2018 Lumpen-intelligentsia\u2019 gecre\u00eberd. Robert Conquest, de grote autoriteit over de stalinistische massamoorden ( zie zijn boek \u2018The Harvest of Sorrow\u2019), wees erop dat het bestaan van zo een \u2018Lumpen-intelligentsia\u2019 een belangrijke oorzaak was van de politieke instabiliteit in tsaristisch Rusland en het Midden-Oosten. <\/p>\n

Een derde doelstelling is volgens O\u2019Sullivan de overdracht van beschavingswaarden en gewoonten van generatie tot generatie. O\u2019Sullivan was er zich van bewust dat dit een teer punt is voor liberalen, want deze opdracht kan een voorwendsel zijn om een conformistisch en conservatief onderwijskader op te leggen. O’Sullivan had er echter vertrouwen in dat een vermarkting van het onderwijs ook zal leiden naar een nadruk op deze opdracht van beschavingsoverdracht. Hij wees hierbij naar het onderwijs in de Victoriaanse periode. Dat was weinig of niet ge\u00ebtatiseerd maar was wel doordrongen van de Victoriaanse morele regeneratie, beschreven door andere auteurs zoals Gertrude Himmelfarb (\u2018The De-Moralization of Society. From Victorian Virtues to Modern Values\u2019). <\/p>\n

In deze context kwam ook het probleem van de Islamscholen ter sprake. Deze scholen kunnen zich ontwikkelen tot haarden van reactionaire en obscurantistische indoctrinatie, haaks op de westerse beschavingswaarden. Zal privatisering niet leiden tot een expansie van deze scholen? O\u2019 Sullivan was hierover nogal vrij optimistisch. Moslims zullen zich op langere termijn afkeren van dit obscurantisme en de opportuniteiten van een vrije en tolerante opvoeding inzien. Dit optimisme werd niet door de gehele zaal gedeeld. Zeker in continentaal Europa, waar de Islam geleidelijk het statuut van een erkende godsdienst heeft gekregen, kan ervoor gevreesd worden dat Moslims worden opgesloten in een reactionaire Moslim-zuil, om electorale redenen in stand gehouden door linkse politici. <\/p>\n

O\u2019Sullivan stelde in zijn bijdrage een aantal stapsgewijze hervormingen voor. In de eerste plaats moet, zoals Milton Friedman destijds voorstelde, in het secundair en hoger onderwijs een \u2018educational voucher\u2019 worden ingevoerd, die de macht van de \u2018vraag naar onderwijs\u2019 tegenover het \u2018aanbod van het onderwijs\u2019 herstelt. De \u2018voucher\u2019-principe is de laatste decennia meer en meer aanvaardbaar geworden bij het politieke centrum en antibureaucratisch links. Het \u2018voucher\u2019-principe in Engelmand werkt echter onvolkomen door de talrijke beperkingen erop. Zo mogen scholen geen selectie doorvoeren op grond van bekwaamheid. Ouders mogen geen extra bovenop de \u2018voucher\u2019 betalen. \u2018Vouchers\u2019 mogen niet gebruikt worden bij \u2018for profit\u2019-scholen. Het \u2018marktsocialisme\u2019 in het onderwijs heeft het onderwijs ongetwijfeld effici\u00ebnter gemaakt en minder verspillend. Het heeft niet geleid tot een fundamentele wijziging in het onderwijsaanbod. <\/p>\n

Ten tweede, moeten de onderwijsvakbonden dringend \u2018getemd\u2019 worden. Vakbonden domineren het onderwijsgebeuren via \u2018closed shop\u2019-regelingen en via het zogenaamde \u2018credentialism\u2019, waarbij door henzelf opgemaakte kwalificaties de loopbaan van leraren gaan bepalen. <\/p>\n

Tenslotte moet het hoger onderwijs dringend hervormd worden en meer toegespitst worden op de vraag op de arbeidsmarkt. O \u2018Sullivan stelde dan ook voor dat aan studenten steeds een grafiek zou bezorgd worden waarin de evolutie van de \u2018college costs\u2019 en de evolutie van het gemiddeld inkomen van het beroep waarop de studie uitgeeft, wordt vermeld.<\/p>\n

De MPS-sessie over onderwijs bewees dat het debat over de rol van de staat in het onderwijs dringend opnieuw op het voorplan moet worden gebracht. Libera! neemt zich voor in de komende maanden een colloquium te organiseren waarop dit thema centraal zal staan.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op haar congres in Praag wijdde de Mont Pelerin Society ook een sessie aan het onderwijs. Dat was lang geleden. Hoewel er nogal wat klassiek-liberale literatuur over onderwijs bestaat bleef dit onderwerp wat in het verdomhoekje staan in deze liberale club. Nochtans is er voer genoeg voor discussie. Vooreerst is onderwijs in de meeste westerse […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[],"class_list":["post-1619","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuws","category-publicaties"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1619"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1623,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1619\/revisions\/1623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.liberavzw.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}