26 jun 2021

Lezing: Inleiding Prijs voor de Vrijheid 2021

0 Reacties

Op zaterdag 26 juni 2021 reikte Libera! in de Priorij van Corsendonk (Oud-Turnhout) haar jaarlijkse Prijs voor de Vrijheid uit aan gezondheidseconoom Lieven Annemans. Op die gelegenheid gaf professor emeritus Boudewijn Bouckaert, voorzitter van Libera!, de volgende speech ter verwelkoming.

Waarde collega Annemans,
Beste Siegfried,

Beste vrienden van Libera!,
Dames en Heren,

Degenen onder u die er vorig jaar met The Strangers bij waren, zullen zich afvragen: ‘Staat hij er nu weer? Opa wil blijkbaar niet wijken.’ Maar ik kan het uitleggen: omdat het voorbij jaar een ‘annus horribilis’ was met weinig activiteiten, vond het bestuur dat het niet meetelt en mag ik nog een jaartje voort functioneren. Maar als ik hier volgend jaar nog zou staan, hebben jullie het recht, wat zeg ik, de plicht mij van het podium te dragen en mij impromptu te vervangen door jongere Liberaan.

Ik moet eerlijk bekennen, met deze Prijs begeeft Libera! zich op onbekend terrein. De vorige prijzen situeerden zich allen in het domein van de economie, het ondernemerschap, de politiek, de filosofie, de muziek….. allemaal domeinen waarin iedereen, dus ook ons bestuur, zich een expert voelt. Maar deze keer is het anders. Wat weten wij van gezondheidszorg, wat weten wij van pandemiebestrijding? Gelukkig hebben we daarvoor de experts. ‘Experto credite’ roept Vergilius uit in de Aeneas. En dat doen we. Met de mond open, achter onze muilband weliswaar, zien we ze dagelijks op het scherm paraderen, de experten: Erika Vlieghe, Pierre Van Damme, Geert Molenbergs, Steven Van Gucht, en ja, dan is er nog die expert die vorige week uit een safehouse is ontsnapt. Ik kan op zijn naam niet komen. Het valt me misschien direct te binnen. En o ja, ze verschillen dikwijls van mening: de een is voor een mondmasker binnen en buiten, de andere alleen maar binnen, de een is voor de avondklok, de andere voor een dag en nachtklok, bubbles van tien, vijf, vier, drie, twee, een, bubblen met uw partner, bubblen met uw bijzit, bubblen met uw advocaat, bubblen met uw belastingadviseur, pinten drinken achter plexiglas, pinten drinken zonder plexiglas, pinten drinken met mondmasker, pinten drinken zonder mondmasker, één prik is genoeg, nee twee, wat zeg je, drie, volgend jaar krijgen we misschien een Mister of Miss Prik – ik vergeet dan nog de transgenders. ‘Quot capita, tot sensus’ dus in expertenland! Maar dames en heren, vergis u niet: over één ding is het expertengild het roerend eens: zij, en zij alleen weten hoe het virusmonster moet bestreden worden. Wie daaraan durft te tornen is een virusnegationist, een charlatan, een populist, een complottist, een versoepelbrigadist. O Vincent, maak er quickly een misdrijfje bij, virolooglastering, zes maanden effectief. En het expertengild ‘hat immer Recht’ zoals het liedje van de Duitse communisten klinkt. Stijgen de cijfers, dan roept het expertengild dat men niet genoeg naar hen heeft geluisterd en dat nog hardere maatregelen genomen moeten worden. Dalen de cijfers, dan is het dankzij de maatregelen die zij hebben gepropageerd.

Het expertengild voert met het virusmonster ‘ein totale Krieg’ waarbij alle normale wettelijke en grondwettelijke vrijheden aan de kant mogen geschoven worden. Het expertengild vormt met een stel regelneven uit bestuur en regering een soort dubbelmonarchie waarbij de ene zorgt voor wetenschappelijk ingeklede adviezen en de andere voor de Feldwebels die de in politiereglementen omgezette beleidsadviezen met harde hand aan de burger opleggen. We hebben sheriff De Caluwé die de mensen verbood de dakpannen en de waterleiding van hun tweede verblijf aan de kust te gaan controleren. We hebben Miss Verlinden, die een ‘Ministerieel Besluit over het gebruik van het toilet van de in het gebouw niet woonachtige personen en huisdieren’ wou uitvaardigen en we hebben last but not least Cathy Berx, neo-flagellante in haar vrije tijd, die in haar hele provincie het gebruik van vuurkorven heeft verboden omdat het leger van Dedonder het natuurpark van Brecht in brand had geschoten. Grondwettelijke bezwaren, inperking van de persoonlijke vrijheid, afschaffen van de ondernemingsvrijheid, disproportioneel politiegeweld, allemaal geen probleem, alles moet wijken voor ‘der totale Krieg’ tegen het virus. De regering had beloofd deze ongrondwettelijkheden en onwettelijkheden netjes glad te strijken met een pandemiewet. Miss Verlinden, het lukt u niet. Wordt maar terug pro-deo-advocaat aan de balie van Antwerpen.

Dames en heren,

Met dit beeld van onze dubbelmonarchie heb ik de achtergrond willen schetsen waarin onze laureaat, professor Lieven Annemans, heeft moeten functioneren. Onze laureaat is geen gefrustreerde burger, geen anti-vaxer, geen complottist, die verstoken achter zijn computerscherm zijn onmacht uitschreeuwt, soms in grove posters en twitters. Neen, onze laureaat is een ernstige academicus, die in zijn onderzoeksdomein, nl. de gezondheidseconomie een stevige reputatie heeft opgebouwd. Naarmate de welvaart in een land stijgt, stijgt ook, in onevenredige mate, de vraag naar betere gezondheidszorgen. Daarom is ook de vraag naar het meest efficiënte gebruik van de middelen in de gezondheidszorg zeer legitiem. Gezondheidseconomie streeft niet zomaar naar meer besparingen in de gezondheidszorg, laat staan naar het laten creperen van oudjes voor wie het de moeite niet meer zou zijn. Wel voor een doelmatig inzetten van de middelen en het tegengaan van de talloze verspillingen in onze gezondheidszorg.

Gezondheidseconomie is per definitie dan ook multidisciplinair. Deze brede multidisciplinaire kijk op gezondheidsproblemen laat Lieven Annemans dan ook toe niet alleen het virus en de virusbestrijdende maatregelen te bekijken, maar ook het mogelijke negatieve impact van deze maatregelen in het vizier te nemen. Trotski en de Jezuïeten hadden één ding gemeen: beiden huldigden ze het adagium ‘Het doel heiligt de middelen’. Volgens Annemans is dit niet altijd zo. De remedie kan erger zijn dan de kwaal.

In een aantal publicaties, meer bepaald de Open Brief van 20 augustus 2020 kloeg Annemans samen met een aantal andere academici en dissidente experten het eenzijdige beleid aan dat toen onder Wilmès en haar expertenbrigade werd gevoerd.

Hun kritiek was in de eerste plaats gericht op de tunnelvisie waarin het beleid was terechtgekomen. Alleen ‘der totale Krieg’ tegen het virus was van belang en andere zaken zoals psychisch welzijn, medische neveneffecten, economische stilstand, stijgende armoede waren van geen tel. Deze tunnelvisie was misschien nog begrijpelijk als paniekreactie in de eerste fase, voor de toekomst bepleitten de open briefschrijvers een bredere visie waarin rekening gehouden werd met allerlei mogelijke negatieve gevolgen van de maatregelen. Annemans, die als geluksprofessor beslagen is in het peilen naar geluksgevoelens bij de bevolking, wees er bijvoorbeeld op dat voor de crisis 22 % van de bevolking zich ongelukkig voelt en dat dit na de crisis gestegen was tot 30 %. Het aantal echt gelukkige mensen was gedaald van 40 % naar 30 %. En dan is het effect dat Van Ranst weer op de TV-schermen verschijnt nog niet meegerekend. Volgens het Planbureau is het aantal mensen dat in precaire toestand leeft toegenomen van 500 000 tot 800 000.

Annemans kloeg ook de angstcultuur aan die door ‘der totale Krieg’ werd gevoed. De experten zijn het er bijvoorbeeld intern over eens dat het dragen van mondmaskers in de buitenlucht overbodig is en geen enkel additioneel beschermingseffect genereert. Toch moet het aanbevolen worden want als mensen een straat vol mondgemaskerden zien, zullen ze des te meer overtuigd zijn van het apocalyptische gehalte van deze virusramp.
Deze angstcultuur kan leiden naar een dubbele pervers effect. Bij sommige burgers leidt het tot een overkill aan preventie met alle sociale gevolgen van dien. Men durft niet meer buitenkomen, men durft zijn familieleden niet meer bezoeken, men stopt men alle sociale activiteiten. Bij andere burgers leidt het tot een foert reactie. De ongeloofwaardigheid van sommige maatregelen leidt ertoe dat men alle maatregelen, ook de nuttige, in de winst slaat, en dat alles los gaat, met La Boum, Boum, Boum voor gevolg.

Minister Maggie De Block had deze waarschuwingen goed begrepen en nam Lieven Annemans, samen met andere psychologen en economen op in CELEVAL, ten einde hiervan een breed multidisciplinair team te maken. In CELEVAL werkte Lieven Annemans aan een gerichte en flexibele aanpak waarbij maatregelen zouden uitgewerkt werden die aangepast waren aan de verschillende situaties in sectoren en provincies. Die aanpak kon niet uitgevoerd worden omdat Sciensano niet in staat was gegevens te verstrekken over de woonplaats van de patiënten in de diverse klinieken. Stel u voor. Als je in een kliniek terecht komt moet je wel tien keer uw adres, e mailadres, telefoonnummer op allerlei formulieren opgeven.

Lieven Annemans had begin september ook de waarde van het aantal besmettingen als alarmsignaal in twijfel getrokken onder meer in een opiniestuk in De Tijd. Daarin stelde hij, meer dan terecht, dat het aantal besmettingen ook afhangt van het aantal afgenomen tests en de populatie die getest wordt. Marc Noppen, de CEO van het UZ Brussel, en zeker geen rechtse rakker, zegt in zijn nieuwe boek dat er op een gegeven moment in zijn ‘intensive care’ geen enkele patiënt meer lag met een Belgisch-autochtone naam. Dan weet je genoeg. Sommige populaties, vooral in onze glorieuze hoofdstad, geloven niet in corona en preventieve maatregelen en vinden dat Allah zal bepalen wie ziek wordt. Als je bij die populaties gaat testen schiet het aantal besmettingen uiteraard de hoogte in. Dat waren zinvolle opmerkingen, die Lieven Annemans dan ook verdedigde op een De Afspraak-uitzending van 17 september van vorig jaar. Deze uitzending kwam regelrecht neer op een mediatieke moord, een schandvlek te meer op het blazoen van onze VRT. Zonder dat Lieven Annemans hiervan op de hoogte was hadden een aantal collega’s van CELEVAL een bericht naar De Morgen gestuurd waarin zij de wetenschappelijke integriteit van Annemans in twijfel trokken. In de Studio werd hij daarmee, in een vunzig een-tweetje tussen Bart Schols en De Morgen journalist Joël De Ceulaer mee geconfronteerd. Hiermee was de dissident publiekelijk ‘kaltgestellt’ en kon Lieven Annemans niet anders dan ontslag nemen uit CELEVAL. De bende van ‘der totale Krieg’ had zijn monopolie hersteld.

Lieven Annemans heeft daarna de pech gehad dat er een tweede coronagolf over het land spoelde die hem ten onrechte werd aangerekend. De Grootviroloog noemde deze prijs onlangs smalend de Tweede Golfprijs. Ach, collega Annemans, misschien kunt u deze betiteling overnemen als geuzennaam, en noem het dan misschien de Tweede golf van sympathieprijs.

Vanwege Libera! is deze Prijs voor de Vrijheid dan ook een vorm van herstel voor het onrecht dat u werd aangedaan door de mainstream-expertenkliek en -media. Uw optreden in deze hele crisis werd gekenmerkt door intellectuele moed uw nek uit te steken, door wetenschappelijke integriteit, oog voor de slachtoffers niet alleen van Corona maar ook van de maatregelen tegen Corona.

Dames en heren, als uitsmijter op deze inleiding wil ik eindigen met een bewerking van een gedicht van Paul Van Ostaijen. Het is niet evident of ik dat mocht doen, want u weet wel, Van Ostaijen was als activist ‘een zwarte’ in de eerste wereldoorlog en het is volgens de ‘wokers’ ‘not done’ dat een blanke de pennenvruchten van een zwarte bewerkt of vertaalt. Ik heb daarom even het advies ingewonnen van onze schaduwminister van cultuur Tom Lannoye en die zei me dat het mocht op voorwaarde dat ik een abonnement nam op HUMO. Het aantal abonnees op dit blad zakt immers zo snel dat het onder dat van Het Pallieterke dreigt te zakken.

Marc groet ’s morgens de dingen
Dag stout soldaatje met je grote pif, poef, paf, paf, paf,
Van u ben ik nu eindelijk voorgoed vanaf, af, af
Dag stoel in de VTM-VRT-studio, io, io,
Ik zit hier veel meer dan Decroo, oo, oo,
Dag klein burgerventje achter uw toog, toog, toog,
Vermoed je dat ik als viroloog soms loog, loog, loog ?
Jawel, voor de roem van KUL-Instituut Rega, ga, ga,
Vertel ik de goegemeente alle bla, bla, bla, bla, bla, bla,
Stout collegaatje Annemans, ans, ans,
Ik gaf je nog een kans, kans, kans,
Dat je naar de pijpen van Van Ranst, danst, danst,
Maar ik zie, het is hopeloos, loos, loos,
Ik marcheer met de PvdA, a, a,
En jij trekt op met Libera!, a!, a!.

Dames en heren, ik dank u voor uw aandacht.

[begin]