23 nov 2011

Boek: De Kwantumsprong

0 Reacties

“De Kwantumsprong” is een essay van Libera!-fellow Brecht Arnaert over de Belgische communautaire situatie dat in het najaar van 2011 bij LuLu uitgegeven werd. Het boek werd gerecenseerd door Joods Actueel, Trends en Meervoud.

In het essay wordt gepleit voor het breken van bepaalde voorzieningen in de grondwet die volgens de schrijver ondemocratisch zijn.

Het boek kreeg een voorwoord van professor Matthias Storme die zelf deel uitmaakt van de Academische Raad van Libera!.

Het boek kan gratis gedownload worden via de website van de auteur. De recensie van het boek door Libera!-voorzitter Boudewijn Bouckaert kan hier gelezen worden.

I. Analysekader

Het essay start met een filosofische uiteenzetting over de aard van de werkelijkheid en hoe we die kunnen kennen. Arnaert stoort zich aan het nihilisme in de politiek waarbij gedaan wordt alsof de waarheid een conventie is. Hij claimt samen met Ayn Rand dat de realiteit onafhankelijk van ons denken bestaat, en dat het erop aankomt die te identificeren. In het eerste hoofdstuk definieert hij ook de concepten “compromis” en “redelijkheid”, omdat die vaak gebruikt worden in het dagelijkse politieke taalgebruik.

II. Conflicterende premissen

Vervolgens onderzoekt hij de uitgangspunten van de grootste politieke spelers in het Belgische communautaire conflict. Uit de verkiezingspropaganda van beide de Nieuw-Vlaamse Alliantie en de Parti Socialiste leidt hij een aantal basisstellingen af en benoemt die als een conflict tussen verantwoordelijkheid en solidariteit. Zijn conclusie is dat slechts één van die twee principes als startpunt kan genomen worden, en dat een compromis dus niet mogelijk is.

III. De werkelijkheid

In hoofdstuk 3 gaat hij dieper in op dit waardenconflict en analyseert hij met behulp van het eerder geschetste definitiekader wie fundamenteel gelijk heeft. Gelijk hebben definieert hij samen met Rand als “het correct identificeren van de noodzakelijke volgorde van axioma’s”. Het axioma van de solidariteit komt in zijn visie na dat van de verantwoordelijkheid. Arnaert gebruikt het beeld van een taart die men niet kan verdelen voor ze gebakken is. Zijn conclusie is dat de Vlamingen gelijk hebben, onafhankelijk van wie daar ook over oordeelt.

IV. De wettelijkheid

In hoofdstuk 4 schetst hij het Belgisch institutioneel systeem, dat hij ondemocratisch en immoreel noemt. Ondemocratisch omdat sinds woensdag 18 februari 1970 in België het meerderheidssysteem de facto verlaten is, door het installeren van allerlei pariteiten, alarmbelprocedures en belangenconflicten. Zijn stelling is dat in een democratie geen niemandsland bestaat tussen een meerderheidsbeslissing en een minderheidsblokkering. Ofwel beslist de meerderheid, ofwel de minderheid. Zijn conclusie is dat in België omwille van de eerder geschetste redenen het steeds de minderheid is die beslist.

V. Law en Legislation

In hoofdstuk 5 gaat hij dieper in op het verschil tussen Law en Legislation. Dit volgens de inzichten van Friedrich von Hayek, die in zijn magnum opus Law, Legislation and Liberty het verschil aantoonde tussen het natuurrecht en de mensgemaakte wet. De wetgeving die in parlementen gestemd wordt is kwantitatief van aard en wordt uitgevonden. De morele wet is kwalitatief van aard en wordt ontdekt. Arnaert stelt het natuurrecht gelijk met de morele wet, en besluit dat die niet onderhevig is aan meerderheden of minderheden: “La vérité ne se vote pas.”

VI. De Kwantumsprong

In het laatste hoofdstuk licht hij de titel van het boek toe. Hij observeert dat individuen die in een totalitaire samenleving op een gegeven moment een sprong maken van het wettelijke naar het morele. Hij geeft het voorbeeld van de Duitse Heimtückegezetz, die het voor Duitse burgers onmogelijk maakte om nog kritiek te geven op de nazi’s: volstrekt wettelijk, maar immoreel. Hij besluit dat de Vlamingen wiens “hoofdstad is verfranst, hun kiesrecht beperkt, hun grondgebied betwist, hun solidariteit beschimpt” hetzelfde moeten doen: om het natuurrecht terug te herstellen moeten zij de mensgemaakte wet breken.

Epiloog

In de epiloog haalt hij voorbeelden aan van dissidenten die de kwantumsprong maakten, waaronder Rosa Parks in de VS, Roland Jahn in Oost-Duitsland, Aung San Suu Kyi in Birma, Liu Xiaobo in China en ook Flor Grammens, “een Vlaams politiek dissident waar het Belgisch regime tot aan zijn dood geen raad mee wist”. Hij beweert dat de onderdrukking van dissidenten in totalitaire staten in vergelijking met de situatie van de Vlamingen in België niet overtrokken is, omdat dit “slechts een gradatie in schaal” is, en “niet in principe”.

(Met dank aan Brecht Arnaert en Philip Paessens voor deze samenvatting)

[begin]