26 mrt 2021

Artikel: België moet in allianties en in zichzelf investeren

0 Reacties

Als een koude wind van deglobalisering en nationalisme door de wereldeconomie waait, blijft een kleine open economie als België maar beter bij de les.

(Artikel door Peter De Keyzer, hoofdeconoom van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014, zoals gepubliceerd in De Tijd van 26 maart 2021.)

Terwijl de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hun bevolking bijna met de lichtsnelheid vaccineren, hinkt de Europese Unie achterop. Minder beschikbare vaccins betekent trager vaccineren, langere vrijheidsbeperkingen en een trager economisch herstel. Bij de onderhandelingen met de farmaproducenten rekende de Europese Commissie op open grenzen. In Europa produceren we vaccins die we ook uitvoeren naar andere landen. Het VK en de VS doen dat niet: eigen vaccins eerst, eigen volk eerst.

Ons geloof in de vrijhandel en de globalisering komt ons vandaag duur te staan. Dat is bijzonder pijnlijk voor de Europese Unie, waarvan het model is gebouwd op wederzijds vertrouwen en vrijhandel. Steeds meer landen of regio’s zullen nu op zichzelf terugplooien voor de handel of de productie van strategische goederen. Voor een kleine open economie als die van België is toenemend protectionisme een ramp. België trok in het verleden heel wat grote farma-investeringen aan. Maar wie investeert binnenkort nog in een productiesite als de uitvoer naar de rest van de wereld bemoeilijkt wordt?

Het zijn rode knipperlichten voor een economie als de onze. Maar er is ook de toenemende geopolitieke spanning tussen de VS en China en Rusland. De Amerikaanse president Joe Biden neemt de harde buitenlandse lijn tegen China over van zijn voorganger. Dan wordt een militaire alliantie als de NAVO nog belangrijker. Heel wat landen verhoogden hun defensie-uitgaven tot boven de vereiste 2% van het bbp. België hinkt achterop en is de op een na laatste van de klas.

Force multipliers

Voor een kleine open economie zijn allianties van levensbelang. Ze worden niet voor niets force multipliers genoemd. We doen er goed aan om onze defensie-uitgaven verstandig te verhogen de volgende jaren. Wie geen verzekeringspremie betaalt, is ook niet gedekt bij schade. De banden aanhalen met de landen van de Benelux – onze oudste en trouwste bondgenoten – is geen verkeerd idee. Allianties met gelijkgestemde landen helpen ons boven ons gewicht te boksen.

We moeten dringend onze eigen aantrekkelijkheid vergroten. Daarvoor is een binnenlandse hervormingsagenda nodig. Voor we 22 jaar geleden toetraden tot de euro was de Belgische frank de koortsthermometer voor onze financiële en budgettaire sterkte. We koppelden onze munt aan de sterke Duitse mark en waren daardoor gedwongen onze begroting en concurrentiekracht in lijn te houden met die van Duitsland. Anders duwden financiële markten de Belgische frank lager en onze rente hoger om ons te dwingen in de pas te lopen.

Vandaag zitten we veilig onder de europaraplu. De externe prikkel om te hervormen is weg. Zeker in een omgeving van meer economische onzekerheid, meer nationalisme en meer protectionisme moeten we zo aantrekkelijk mogelijk blijven. Buitenlandse investeringen zullen harder bevochten worden tussen landen. Hervormingen moeten ertoe leiden dat we onze eigen middelen beter besteden en dat we zelf ook meer welvaart creëren.

België heeft lang in een veilig paradijs geleefd, waarin ons niks leek te kunnen overkomen. Knus onder de EU-, euro- en NAVO-paraplu, zonder dat we er veel offers voor moesten brengen. Die tijd is voorbij. Er waait een koude wind van nationalisme en protectionisme. Dan is er voor een kleine open economie als België maar één verstandige strategie: investeer in je allianties en versterk jezelf.

[begin]