13 mrt 2020

Artikel: Alleen echte leiders staan nu op

0 Reacties

De komende weken wordt duidelijk wie op politiek en zakelijk vlak de echte leiders zijn. Politiek zwartepieten over verantwoordelijkheden is het allerlaatste wat we nodig hebben.

(Artikel door Peter De Keyzer, hoofdeconoom van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014, zoals gepubliceerd in De Tijd van 13 maart 2020.)

De coronacrisis lijkt sterk op de financiële crisis van 2008, die begon met een kleine vastgoedcrisis aan de andere kant van de wereld en zich snel wereldwijd verspreidde. De financiële markten, banken, media en het economisch sentiment waren de brandversnellers die de wereld in een diepe recessie stortten. Vandaag is het doorgeefluik de kern van de globalisering zelf: mensen die winkelen, reizen, zich ontspannen en elkaar ontmoeten. Tussen de uitbraak van het coronavirus op een vismarkt in het Chinese Wuhan en de volledige lockdown van Italië zitten een paar maanden.

Even gelijkend is de trage en verdeelde reactie van beleidsmakers. China heeft heel drastisch opgetreden, met schijnbaar succes. Hoe cynisch dit ook klinkt, het werd daarbij geholpen door de afwezigheid van democratie of een vrije pers. Een hele regio ging in quarantaine en in een mum van tijd zijn noodziekenhuizen gebouwd. Met nul respect voor privacy of burgerrechten, maar wel doeltreffend. Na zowat drie maanden lijkt het ergste leed er geleden.

China heeft de lat voor crisisbestrijding voor Europa en de Verenigde Staten hoog gelegd. Niets is erger voor het vertrouwen dan een overheid die achter de feiten aanholt en halve maatregelen neemt om het vertrouwen en de economie niet te veel te schaden. ‘We raden indoorevenementen met meer dan 1.000 mensen af’, was zo’n halve aanbeveling van de Belgische Nationale Veiligheidsraad dinsdag. Want, is een openluchtfestival met 20.000 mensen dan geen probleem, of een volgepakte discotheek met 750 mensen?

Landen die hun dak hersteld hebben toen de zon scheen, staan er in deze storm redelijk goed voor. Nederland heeft een overschot op de begroting van 14 miljard euro, België heeft een tekort van zowat 12 miljard. Twee keer raden wie van beide vandaag de economie kan stutten. De politici die roepen om noodfondsen en steunmaatregelen hadden de voorbije jaren beter financiële reserves opgebouwd in plaats van gaten in de begroting te slaan.

Bedrijfsleiders

Ook bedrijfsleiders hebben een grote verantwoordelijkheid. Daadkracht, rust, waakzaamheid en zorg voor werknemers zijn ook in normale omstandigheden een winnende strategie. Lacherig doen over een pandemie die de allerzwaksten met de dood bedreigt, is dat niet. In volle coronacrisis en zeven dagen voor Italië in lockdown ging, vonden overal in het land nog netwerkevents, sportwedstrijden en concerten plaats.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich er tot zijn toespraak donderdag van afgemaakt met geruststellende tweets, terwijl er veel signalen zijn dat een stad als Washington D.C. zich opmaakt voor een wekenlange sluiting van scholen en internationale instellingen als de Wereldbank. Virusuitbraken, overbevraagde ziekenhuizen en mogelijk duizenden doden vallen niet weg te tweeten.

Wie op politiek en zakelijk vlak de echte leiders zijn, wordt snel duidelijk. Landen, beleidsmakers en bedrijfsleiders zullen worden afgerekend op hoe ze met deze crisis omgaan. Politici die deze crisis verknoeien of achter de feiten aanhollen, moeten niet rekenen op clementie van de kiezers. Beschouw het als een reallife stresstest voor noodplannen, daadkracht, weerbaarheid en doeltreffendheid. Politiek zwartepieten over verantwoordelijkheden is het allerlaatste wat we nodig hebben.

Voor de economie, de maatschappij en de bedrijven breken moeilijke tijden aan. Toch zijn er zeldzame, positieve keerzijdes aan deze crisis. Elk van ons krijgt een reallife coronatest. We hebben mensen nodig die de ernst van de situatie inzien en tegelijk niet in een kramp schieten. Politici die kordaat zijn en tegelijk geruststellen. Bedrijfsleiders die denken aan de medewerkers, het bedrijf en de continuïteit. Die het heft in handen nemen zonder toe te geven aan paniek, de ernst van de situatie inzien en tegelijk pragmatisch zijn.

Ook na deze crisis zullen er opportuniteiten zijn. De invoer van producten van veraf zal in vraag gesteld worden ten voordele van lokale productie. Verre reizen of congressen zullen het moeilijker krijgen ten voordele van lokaal toerisme of technologische oplossingen. Deze crisis zal de ware aard van burgers, bedrijfsleiders, politici en landen naar boven brengen. Ze zal duidelijk aantonen wie leidt. Welk land klaar is voor het onverwachte? Welk bedrijf neemt zijn verantwoordelijkheid? Welke bedrijfsleider ziet opportuniteiten tijdens een crisis? Welke politicus kan het vertrouwen winnen? Het is in tijden van nood dat echte leiders opstaan.

[begin]