26 mei 2018

Artikel: Migratieverkiezingen

0 Reacties

Peter De KeyzerOoit bepaalden debatten over de economie, pensioenen of de sociale zekerheid de inzet en de uitkomst van de verkiezingen. Dat is voorbij. De volgende decennia wordt de politiek gedomineerd door migratie.

(Artikel door Peter De Keyzer, hoofdeconoom van Growth Inc. en laureaat van de Prijs voor de Vrijheid 2014, zoals gepubliceerd in De Tijd van 25 mei 2018.)

De gewapende conflicten in en de politieke implosie van het Midden-Oosten en Noord-Afrika maken dat steeds meer mensen vaker en makkelijker tot in Europa raken. Oorlog, geweld, vervolging en economische achterstelling zijn de belangrijkste drijfveren om je land te verlaten. Die oorzaken zullen niet snel verdwijnen. Er is geen evenwicht in zicht tussen lokale grootmachten zoals Iran en Saoedi-Arabië en hun buitenlandse sponsors Rusland en de Verenigde Staten. Bovendien groeit de bevolking in Afrika de volgende decennia sterk.

Feiten opsommen is makkelijk. Heen en weer krijsen en polariseren ook. Oplossingen bedenken is veel moeilijker. Neem nu de vraag van de N-VA om de kostprijs van een niet-Europese migrant te berekenen. De conclusie van onderzoeken in Nederland en Oostenrijk liep gelijk: een niet-EU-migrant kost de samenleving meer dan hij haar opbrengt. Dat komt vooral omdat een niet-EU-migrant gemiddeld lager geschoold is, lager betaalde jobs uitoefent en dus minder belastingen betaalt en ook minder vaak werkt.

Het valt perfect te voorspellen dat het beeld in België zo mogelijk nog dramatischer is. Er zijn nauwelijks landen in Europa waar migranten sociaal-economisch slechter af zijn. Je kan politiek heel makkelijk scoren met dit soort analyses. Oplossingen aandragen is veel moeilijker. Hoe kunnen we het beter doen? Hoe ontwikkelen we een strategie voor asiel en migratie? Ik zie vier hefbomen. Twee heeft België of Vlaanderen in handen, twee zijn voor Europa.

In de eerste plaats zal België een veel selectiever migratiebeleid moeten voeren. Uiteraard kan migratie succes hebben. België is echter bijzonder slecht geplaatst om dat te beweren. Bij gebrek aan een strategie hebben we van migratie de afgelopen decennia een knoeiboel gemaakt. Op alle vlakken. Arbeidsmarkt, onderwijs, opleiding, segregatie, discriminatie, noem maar op. Toch kan het anders. Landen als de VS, Australië, Nieuw-Zeeland of Canada tonen aan dat het wel kan. Het draagvlak voor migratie is in België dan ook vrij beperkt, tenzij het gaat om hooggeschoolde en hoogproductieve migratie. Laat ons daar vooral op inzetten. Een focus op hooggeschoolde migratie zou het draagvlak voor migratie groter maken.

Laaggeschoolden

Ten tweede moet België – en Vlaanderen – veel meer werk maken van onderwijs, omscholing en integratie van laaggeschoolden. Ook daar kunnen we leren van landen die het beter doen. Er is veel opleiding en intensiever onderwijs nodig voor de kinderen van migranten om de volgende generatie voldoende kansen te geven. Een veel flexibeler arbeidsmarkt is nodig om laaggeschoolde migranten aan de slag te krijgen. We moeten in staat zijn een analfabete asielzoeker een laagbetaalde job te geven, mits we kunnen garanderen dat zijn kinderen een grote kans hebben om het tot ingenieur te schoppen. Vandaag kunnen we geen van beide.

De twee andere hefbomen zijn vooral een taak voor Europa. Voor de voorzienbare toekomst blijft Europa omgeven door instabiele regio’s met grote en snel groeiende bevolkingen. Dat individuele landen in Europa hun eigen asielbeleid kunnen voeren, is in dat licht een fantasie. Tenzij ze zich – zoals Hongarije – de facto buiten de EU plaatsen. Als rijkste en meest vrije regio is het onze plicht om onze solidariteit en waarden te delen met de allerzwaksten op deze planeet. Vandaag helpen we echter vooral wie tot hier geraakt. Dat zijn niet de zwaksten. Wel wie fysiek en financieel voldoende sterk is om tot hier te geraken. De mensen in de meest dramatische situaties zitten vooral nog ter plaatse.

Het Australische asielsysteem kan als voorbeeld dienen. Mensen kunnen asielaanvragen indienen op een aantal plaatsen in de wereld. Uit die aanvragen selecteert Australië wie in aanmerking komt voor asiel. Wie toch nog probeert om op eigen houtje Australië te bereiken, wordt beschouwd als iemand die de rij probeert voor te steken. Dat beleid heeft het voordeel dat beslissingen over asiel op een nuchtere manier genomen worden, met de juiste mix van hart en verstand. En zonder emotionele kreten tegen of voor migratie. Die helpen niemand vooruit.

Tot slot moeten ook de oorzaken van migratie aangepakt worden. Een asiel- en migratiebeleid alleen kan nooit werken. Schep een Europese strategie rond meer geld voor diplomatie, ontwikkelingssamenwerking en defensie. Op onze vrijheid mogen we trots zijn. Die mogen we best wat meer en overtuigender uitdragen. Alleen met meer vrijheid kan ook de rest van de wereld een betere plek worden. Onze rijkdom biedt ons de kans dat mogelijk te maken. Laat dat de kern van ons buitenland- en migratiebeleid zijn.

Van twee dingen kunnen we de volgende decennia zeker zijn. Migratie als politiek thema verdwijnt niet. De politicus of partij zonder strategie voor migratie wel.

[begin]